YÜKSEK GERLİM ( Y.G ), ORTA GERİLİM ( O.G )  HAVA HATLARINDA SIKMA TİP EK YAPIMI KULLANILAN ÇELİK ÖZLÜ ALÜMİNYUM VE ÇELİK İLETKENLER İÇİN SIKMA (KOMPRESYON) TİPİ KLEMENSLER

Yüksek gerilim hava hattı şebekelerinde kullanılan çelik özlü alüminyum iletkenler ve çelik koruma iletkenlerinin eklenmesi, durdurulması ve tamir edilmesi, alçak gerilimli hatlara göre daha değişiktir. Genel olarak çok daha büyük direk arası açıklıklar için kullanılmaları ve büyük enerjileri nakletmeleri nedeniyle, bu gibi malzemenin alçak gerilimli hatlar için kullanılanlara göre elektrik ve mekanik bakımdan çok daha dayanıklı olması gereklidir.

Yaklaşık 100 mm2 iletken kesitine kadar kullanılabilen vidalı klemensler Y.G. hava hatlarında güvenilir ve ekonomik olmaktan çıkmaktadır.

Ağır şartların gerektirdiği yüksek mekanik dayanım için eklenecek iletkenlerin çelik özleri birbirlerine çelik bir ekle, mekanik dayanımla birlikte yüksek elektrik geçirgenliği temin için ise eklenecek iletkenlerin alüminyum telleri birbirlerine alüminyum bir ekle veya zedelenmiş tellerin görevlerini yapabilmeleri için tamirleri de alüminyum bir ekle, altıgen şekilli sıkma (kompres-yon) ekleme sistemine göre yapılır. Bu sistem 70-100 tonluk bir hidrolik prese, iletken ve ek boyutlarına göre de prese uygun sıkma kalıplarına ihtiyaç gösterir.

Kompresyon tipi topbaşı ve jampır irtibatı

Topbaşı ve Ek yapılması için Talimat :

1  — Alüminyum ve çelik öz için seçilmiş kalıpların doğruluğunu kontrol ediniz.

2  — Alüminyum topbaşı, çelik uç, atlama ucu ve ek manşonların delikleri- nin temiz olduğunu kontrol ediniz.

3  — İletken uçlarının hasarlı olmadığından emin olunuz. Hasarlı ise kesiniz.

4  — İletkeni alüminyum topbaşının veya alüminyum^ manşon içinden geçiriniz ve 1 metre kadar iletken üzerinden kaydırınız.

5  — İletkeni (madeni bir tel veya uygun bir bant ile) ucundan 3 cm kadar geriden bağlayınız ve çelik özün tellerinin zedelenmesine meydan vermeyecek şekilde bir demir testeresi ile alüminyum telleri bağ noktasına yakın bir yerden kesiniz. (Şekil a)

6  — Çelik özün ucunu bağlayınız. (Şekil b)

7  — iletkeni, çelik özün ucundan, gözlü topbaşı çelik parçasının delik derinliği + % 25 kadar veya çelik manşonun boyunun yarısı + % 25 kadar bir uzunlukta bağlayınız.

8  — Alüminyum tellerin son bağlantı noktasının biraz önünden (Şekil c) çelik özü zedelenmeyecek şekilde kesiniz. Zedelemeye mani olmak için, iletkenin dış örgü katındaki alüminyum telleri testere ile kesiniz ve iç örgü katındakilerinin çapının 2/3′üne kadar testere ile çiziniz ve bükerek koparınız.

9  — Çelik öz üzerine (alüminyum telleri kesilmiş kısım) gözlü topbaşı çelik parçasının delik derinliğini veya çelik ek manşonunun boyunun yarısı uzunluğunda bir işaret koyunuz. Çelik özü 2 cm kadar gözlü top-başının veya çelik ek manşonun içine sokunuz ve bağı çözünüz ve çelik özü işaretli yere kadar kaydırarak gözlü topbaşıya veya çelik manşonu içine geçiriniz. Yavaşça parçayı pres üzerindeki kalıp içine yerleştiriniz.

10  — Gözlü topbaşının yivlerden hemen sonraki yuvarlak olan kısmından başlayarak preste basınız (Şekil d) ve her sefer preste basılmış kısmın 1/3 kısmı kadar yürüterek basmaya devam ediniz. Mer seferde kalıbın 2/3 kısmının basılmış tarafta kalmış olmasına dikkat ediniz.

11  — Topbaşı veya ek yapılacak iletkenler ve yardımcı parçaların temiz ol ması çok mühimdir, mutlaka ek macunu (sarı macun) kullanılmalıdır.

12  — Alüminyum topbaşı veya ek manşonu üzerindeki kırmızı boyalı kısmm kenarından başlayarak önce bir uca doğru sonra diğer uca doğru preste sıkılır.

13  — Bazı eklerde kırmızı boyalı sıkılmayacak olan kısmın ortasında bir delik vardır. Buradan ek macunu veya sarı macun bir yağdanlık vasıtası ile doldurulur ve tıpası kapatılır.

14  — Atlama ucunun içine iletkeni yerleştiriniz ve sıkma işlemine (Şekil h) evvelce bahsedildiği şekilde ekleme laması tarafından başlayınız.

15  — Preste sıkıldıktan sonra şayet bir eğilme olursa plâstik veya tahta bir çekiçle sert olmayan cisimler üzerinde düzeltiniz.